เมนบอร์ด คือ อะไร ทำหน้าที่อะไร วิธีเลือกซื้อให้ตรงกับการใช้งาน

เมนบอร์ด คือ ส่วนสำคัญ และเป็นตัวกลางสำหรับเชื่อมต่อกับอุปกรณ์ต่าง ๆ เข้าด้วยกัน เพื่อส่งสัญญาณสื่อสารกับฮาร์ดแวร์ทุกชิ้นที่เชื่อมต่ออยู่กับคอมพิวตอร์ ซึ่งบทความนี้จะพาไปรู้จักกับ Mainboard คืออะไร ทำหน้าที่อะไร มีส่วนประกอบอะไรบ้าง รวมไปถึงการเลือกซื้อ ว่าควรพิจารณาจากอะไรเป็นหลัก

Motherboard หรือ Mainboard (เมนบอร์ด) คือ แผงวงจรหลักของคอมพิวเตอร์ เป็นศูนย์กลางในการเชื่อมต่ออุปกรณ์ต่าง ๆ เข้าด้วยกัน ไม่ว่าจะเป็น CPU, RAM, การ์ดจอ (GPU), SSD, HDD รวมถึง I/O Ports ที่เชื่อมต่อทั้ง HDMI, LAN หรือ USB ที่ใช้เชื่อมต่อกับอุปกรณ์ภายนอก ไม่ว่าจะเป็นเมาส์ คีย์บอร์ด หรืออุปกรณ์พกพาต่าง ๆ ทั้งหมด

จริงๆ ทั้งสองคำมีความหมายเดียวกันเลย แค่เรียกต่างกันเท่านั้น อย่างคำว่า Motherboard เป็นชื่อเรียกที่นิยมใช้กันมานาน ความหมายของ “Mother” ที่แปลว่า “แม่” นั่นแหละครับ Motherboard ก็ คือ แผงจงจรแม่ ส่วนคำว่า Mainboard (เมนบอร์ด) ก็แปลตรงตัวเลย “Main” แปลว่า “หลัก” ในภาษาไทยเราก็เรียกว่า แผงวงจรหลักนั่นเอง แต่ส่วนใหญ่จะคุ้นชินกับคำว่า “เมนบอร์ด” มากกว่า

เมนบอร์ดคอมพิวเตอร์

เมนบอร์ด คือ อุปกรณ์ที่ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการควบคุมการทำงานของฮาร์ดแวร์ ควบคุมการจ่ายไฟไปให้กับอุปกรณ์ต่าง ๆ อย่างเหมาะสม และยังมีหน้าที่ในการรับส่งข้อมูลจากชิ้นส่วนต่าง ๆ ผ่านระบบ BUS ไปยังส่วนกลางอย่าง CPU เพื่อให้ระบบเชื่อมถึงกัน จนทำงานร่วมกันได้อย่างสมบูรณ์ที่สุดบนนั่นเอง

ตัวอย่างหน้าที่ของเมนบอร์ด

ส่วนประกอบของเมนบอร์ด ที่ควรทำความรู้จัก ก็จะมีอยู่หลายส่วนด้วยกัน เพื่อให้เห็นภาพที่ชัดเจนมากขึ้น ผมขออธิบายตามนี้ครับ คือ

ซ็อกเก็ตซีพียู (CPU Socket)

ซ็อกเก็ต (Socket) CPU จุดนี้มีไว้สำหรับติดตั้งสมองของคอมพิวเตอร์ อย่าง CPU นั่นเอง และเป็นส่วนที่สำคัญมาก ต้องเลือกให้ตรงกับ CPU ที่ใช้งานด้วย เพราะ Processor ทั้ง AMD กับ Intel นั้นจะใช้รูปแบบที่ต่างกัน ทั้งหน้าสัมผัส ขาของซีพียู รอยบาก ก็จะไม่เหมือนกันอีกด้วย

• AMD: ปัจจุบันก็จะใช้ Socket AM4, AM5 ซึ่งเป็นซ็อกเก็ตที่รองรับ CPU รุ่นใหม่ ที่ใช้งานกันมากที่สุดในปัจจุบัน
• Intel: ในปัจจุบันก็จะมีตั้งแต่ Socket LGA1700 สำหรับ Intel Core I Gen 12 – 14 และ LGA1851 สำหรับกลุ่ม Intel Core Ultra Series 1 เป็นต้นมาเลย

CPU Socket

สล็อตแรม (RAM Slots)

RAM Slots ก็คือช่องเสียบหน่วยความจำนั่นหละครับ ที่ต้องทำความรู้จัก เพราะว่า RAM มีอยู่หลายชนิด และหลายเจน เช่น DDR3, DDR4, DDR5 ยิ่งใหม่ ความเร็วในการรับส่งข้อมูลก็จะสูงตามไปด้วย แน่นอนว่ามันแต่ละเจน จะไม่สามารถนำมาติดตังรวมกันในบอร์ดตัวเดียวได้

Slots RAM นี้จะมีชื่อเรียกว่า “DIMM” บางคนเรียกว่า “แถว” เช่น เครื่องนี้รองรับแรม 2 แถว, 4 แถว เป็นต้น และสิ่งที่ต้องรู้ไว้อีกอย่างก็คือ RAM Desktop PC กับ RAM Notebook จะใช้ไม่เหมือนกัน สำหรับ PC จะเป็นตัวใหญ่เรียกว่า Long-DIMM ส่วน Notebook จะเป็นตัวสั้น เรียกว่า SO-DOMM

RAM Slots

สล็อต PCIe (PCI Express Slots)

ส่วนนี้เป็นส่วนเสริม หรือส่วนขยายสำหรับติดตั้งอุปกรณ์ต่าง ๆ เช่น การ์ดจอ (Graphics Card), การ์ดเสียง (Sound Card), การ์ดแลน (LAN Card) และการ์ดขยายอื่นๆ ที่ต้องการ

PCIe ก็จะมีหลายขนาด มีตั้งแต่ PCIe X1, PCIe X4, PCIe X8 และ PCIe X16 แต่เมนบอร์ดส่วนใหญ่มักจะติดตั้งมาให้แค่ X1 และ X16 เท่านั้น เพราะเพียงพอต่อการใช้งานแล้ว

PCIe slots

พอร์ตเชื่อมต่อจัดเก็บข้อมูล (SATA / M.2 NVMe)

พอร์ตเชื่อมต่ออุปกรณ์จัดเก็บข้อมูล หรือ Storage อย่างฮาร์ดดิสก์ (HDD) และ SSD ซึ่งปัจจุบันจะถูกแบ่งออกเป็น 2 ชนิด ได้แก่

• SATA: เป็นเทคโนโลยีที่เก่าแก่ และใช้งานมาอย่างยาวนาน นิยมนำไปใช้สำหรับติดตั้งฮาร์ดดิสก์แบบจานหมุน เพื่อเก็บข้อมูลขนาดใหญ่ เนื่องจากมีราคาต่อความจุที่คุ้มค่ามากกว่า
• M.2 NVMe: จะมีไว้สำหรับติดตั้ง SSD ซึ่งเป็นอุปกรณ์เก็บข้อมูลความเร็วสูง มีขนาดเล็ก และกินไฟต่ำมาก แต่มีราคาสูง ปกติแล้ว SSD จะนิยมนำมาเป็น Drive แรก เพื่อติดตั้ง OS และโปรแกรมที่สำคัญ เพื่อให้เรียกเปิดใช้งานได้เร็ว รวมไปถึงคนที่เล่นเกมด้วย การใช้ SSD จะช่วยให้โหลด Map หรือฉากล่วงหน้าได้เร็วขึ้น

SATA และ M.2 Slot

ชิปเซ็ต (Chipset)

ชิปเซ็ต (Chipset) คืออะไร คำว่าชิปเซ็ตในที่นี้ คือ ตัวควบคุมการทำงานของ เมนบอร์ด ชิปตัวนี้จะทำหน้าที่ควบคุมการสื่อสารระหว่างฮาร์ดแวร์ต่าง ๆ ที่ติดตั้งอยู่กับคอมพิวเตอร์ เช่น CPU, RAM, GPU, Storage และมีผลต่อความสามารถ หรือฟีเจอร์ต่าง ๆ ของเมนบอร์ดเองด้วย เช่น รองรับจำนวนพอร์ตเท่าไหร่ รองรับการ Overclock ไหม มีความเร็วในการเชื่อมต่อระหว่างพอร์ตเท่าไหร่ ซึ่งรวมถึงระบบ BUS ด้วย

Chipset ของเมนบอร์ด

BIOS/UEFI

BIOS ก็ถือว่าเป็นชิปตัวหนึ่ง ที่มีขนาดเล็ก มันทำหน้าที่เก็บข้อมูลการตั้งค่าฮาร์ดแวร์ และนาฬิกา รวมถึงเฟิร์มแวร์ (Firmware) สำหรับใช้ในการเริ่มต้นระบบคอมพิวเตอร์ เช่น ตรวจสอบฮาร์ดแวร์ และไฟล์ระบบว่าปลอดภัยหรือไม่ก่อนบูต (Boot) เข้าสู่ระบบปฏิบัติการ (OS) เรียกได้ว่าเป็นด่านป้องกันด่านแรกของคอมพิวเตอร์เลยก็ว่าได้

และการอัปเดต BIOS ก็ทำให้รองรับ CPU เจนใหม่ได้ด้วย เช่น ซื้อเมนบอร์ดมาพร้อมกับ Intel Gen 12 แต่ ต้องการใช้ Intel Gen 14 ที่อยู่ในกลุ่ม Socket LGA1700 สามารถ Flash BIOS เพื่อให้รองรับฮาร์ดแวร์ใหม่ได้นั่นเอง

Chip BIOS

พอร์ตเชื่อมต่อด้านหลัง (I/O Panel)

ส่วนนี้ก็จะมีเพียงพอร์ตต่าง ๆ ที่มีไว้สำหรับเชื่อมต่อกับอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่อยู่ภายนอกเคสคอมนั่นเองครับ ไม่ว่าจะเป็น พอร์ตสำหรับต่อจอ VGA, HDMI, DisplayPort หรือ USB-A, USB-C สำหรับเชื่อมต่ออุปกรณ์เสริม ไม่ว่าจะเป็นเมาส์ คีย์บอร์ด Flash Drive และอุปกรณ์เสริมที่ใช้ USB และที่ขาดไม่ได้เลยอย่างพอร์ต LAN ที่มีไว้สำหรับเชื่อมต่อระบบ Network ความเร็วสูง รวมถึง Audio Jack 3.5 (Line-in, Line-Out, Mic-in) เพื่อต่ออุปกรณ์ด้านเสียงอีกด้วย

I/O Panel

ภาคจ่ายไฟ (VRM)

ส่วนเป็นส่วนที่คำคัญไม่แพ้กัน ยิ่งเป็น เมนบอร์ด เล่นเกม ต้องดูคุณภาพของ VRM (Voltage Regulator Module) ด้วยครับ หน้าที่ของภาคจ่ายไฟ คือ การแปลงแรงดันไฟฟ้า จาก Power Supply ให้มีคลื่นที่นิ่งที่สุด เพื่อให้จ่ายไฟได้นิ่ง และดึงประสิทธิสิภาพของ CPU ออกมาได้สูงสุดนั่นเอง

ภาพจ่ายไฟ CPU

มาทำความรู้จักกับขนาด เมนบอร์ด (ATX, Micro-ATX Mini-ITX) ว่าแต่ละขนาดไหน เรียกว่าอะไร ซึ่งก็จะมีทั้งหมดดังนี้ คือ

• E-ATX
  คือ เมนบอร์ด ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดสำหรับคอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะ มักพบในกลุ่มคอมพิวเตอร์ระดับไฮเอนด์ (High-end) หรือ Workstation โดยมีขนาดอยู่ที่ 30.5 x 33cm และมาพร้อมกับ Expansion Slot หลายช่อง รองรับการติดตั้งการ์ดจอ และอุปกรณ์เสริมได้เยอะ
• ATX
  ตัวนี้ คือ ขนาดมาตรฐานสากล ฮิตที่สุดในวงการคอมพิวเตอร์เลย มันมีพอร์ตเชื่อมต่อที่ครบถ้วน มีช่องเสียบแรม 2-4 slot และช่องอัปเกรดการ์ดจอ (PCIe) มาให้แบบจัดเต็ม ขนาดบอร์ด AIT จะอยู่ที่ประมาณ 30.5 x 24.4cm
• Micro-ATX (mATX)
  จะเป็นเมนบอร์ดขนาดกะทัดรัดประมาณ 24.4 x 24.4cm จัดอยู่ในระดับกลาง เป็นไซส์ที่ได้รับความนิยมมากในกลุ่มคอมพิวเตอร์ราคาประหยัด ใช้พื้นที่น้อย มีเคสให้เลือกเยอะที่สุดในตลาดอีกด้วย
• Mini-ITX
  เป็น เมนบอร์ด ขนาดเล็กที่สุดสำหรับผู้ใช้งานทั่วไป มีขนาดอยู่ที่ 17 x 17cm เท่านั้น บอร์ดเล็กมีข้อดี คือ สามารถติดตั้งกับเคสได้ทุกขนาด ไม่ว่าจะเล็ก หรือใหญ่ ก็ใส่ได้หมด แต่มีข้อจำกัดในเรื่องของ Expansion Slot เช่น PCIe มีแค่ช่องเดียว และส่วนใหญ่ติดตั้ง SSD ได้เพียง 1 ลูกเท่านั้น เนื่องจากมีข้อจำกัดด้านพื้นที่นั่นเอง

เทียบขนาดของเมนบอร์ด 

สำหรับการเลือกซื้อเมนบอร์ดให้ตรงกับการใช้งานนั้น ควรเลือกจากส่วนประกอบ และฟีเจอร์ต่าง ๆ เพื่อให้รองรับการอัปเกรดฮาร์ดแวร์ต่าง ๆ ในอนาคตได้ โดยเลือกจากสิ่งสำคัญต่อไปนี้ คือ

• Socket CPU
  เป็นเรื่องที่สำคัญมาก และต้องเลือกให้ตรงกับ CPU ที่จะนำมาติดตั้งด้วย เพราะหากเลือกไม่ตรง จะไม่สามารถนำมาติดตั้งร่วมกันได้ เพราะซีพียูแต่ละเจน (Generation) จะใช้ขนาดที่ต่างกัน รวมถึงขาของ CPU ก็จะไม่เท่ากันด้วย แต่โดยส่วนใหญ่แล้ว Mainboard 1 ตัว จะรองรับ Process ประมาณ 2 – 3 Gen เช่น Socket LGA1700 จะรองรับตั้งแต่ Intel Gen 12 – 14 ประมาณนี้ครับ
• ขนาดเมนบอร์ด
  Motherboard Size ก็สำคัญไม่แพ้กัน เพราะส่งผลกับเคสคอมพิวเตอร์ หากเลือกขนาดที่ใหญ่กว่าเคส ก็จะทำให้ไม่สามารถติดตั้งเข้าไปในเคสได้ ในขณะเดียวกันหากเลือกเมนบอร์ดตัวเล็ก ไปใส่ในเคสตัวใหญ่ ก็จะเกิดความไม่สมดุล เพราะบอร์ดตัวเล็กมักจำกัดเลือกของ Slot ในการเชื่อมต่อ เช่น PCIe ที่อาจจะมีช่องเดียว ใช้สำหรับการ์ดจอเท่านั้น รวมไปถึง M.2 Slot ก็จะมีน้อยส่วนใหญ่มักจะติดตั้งได้เพียงตัวเดียวเช่นกัน ฉะนั้นแล้วการเลือกขนาดเมนบอร์ดให้พอดีกับเคสคอมพิวเตอร์ก็เป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้ามครับ
• Expansion Slot และ I/O Ports
  สิ่งนี้หลายคนอาจจะมองว่าไม่ค่อยสำคัญ แต่สำหรับท่านใดที่มีอุปกรณ์เยอะ และต้องการอัปเกรดฮาร์ดแวร์ในภายหลัง เรื่อง Expansion Slot อย่าง PCIe x1, x4 x16 รวมไปถึง M.2 Slot ที่ใช้สำหรับติดตั้ง SSD ด้วย นอกจากนี้ยังต้องดูอีกว่ารองรับฟีเจอร์ในอนาคตหรือไม่ เช่น รองรับ RAM DDR5, PCIe เป็นเวอร์ชันไหน เป็นต้น ส่วนเรื่องของ I/O Ports ก็ควรมีครบ เช่น มีพอร์ต USB-A 3.0 ขึ้นไป, USB-C และรองรับ LAN กี่ช่อง สูงสุดกี่ Gbps เพราะจะส่งผลต่อการรองรับฟีเจอร์ใหม่ ๆ ในอนาคตด้วย พอร์ตเชื่อมต่อภายนอกเหล่านี้ต้องมีมากกว่าอุปกรณ์ที่จะนำมาเชื่อมต่อ หากมีน้อย ก็อาจจะได้หาซื้ออุปกรณ์อย่าง USB Hub มาเชื่อมอีก และอาจจะไม่ค่อยเสถียรเท่ากับการเชื่อมตรงจากบอร์ดครับ
• งบประมาณ
  เรื่องสุดท้ายก็อยู่คือ งบประมาณนี่แหละครับ เป็นเรื่องที่สำคัญไม่แพ้กัน เพราะการลงทุนกับ เมนบอร์ด เยอะเกินไป ก็จะทำให้งบบานปลายได้ เพราะสิ่งที่สำคัญมาก ๆ คือ ฮาร์ดแวร์หลักอย่าง CPU, RAM, GPU, Power Supply ที่ต้องใช้เป็นส่วนประกอบ เพื่อให้คอมพิวเตอร์สามารถเปิดใช้งานได้ ดังนั้นควรเลือกให้เหมาะสม ว่าต้องการเน้นอะไรเป็นหลัก

ส่วนใครที่กำลังจะถามว่า เมนบอร์ด ยี่ห้อไหนดี อันนี้ขึ้นอยู่กับความชอบส่วนตัวด้วยครับ แต่มันก็จะมีตัวเลือก ตามที่พูดไป คือเรื่องของขนาด พอร์ตเชื่อมต่อ และก็ฟีเจอร์เสริมอื่น ๆ ทั้งความเร็ว และการรองรับฮาร์ดแวร์รุ่นใหม่ นอกจากนี้ถ้าเป็นเมนบอร์ดเล่นเกม ก็จะถูกออกแบบมาให้มีความสวยงาม มีลูกเล่นเข้ามาให้อีกด้วย และที่สำคัญเมนบอร์ดยิ่งสวย ยิ่งเป็นรุ่นท็อป ราคาก็จะยิ่งสูงตามไปด้วยครับ

วิธีเลือกเมนบอร์ด 

สนใจสั่งซื้อหรือสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม สามารถติดต่อได้ที่หน้า Contact

หรือ

สรุป เมนบอร์ด คือ อะไร

เมนบอร์ด คือ รากฐานสำคัญที่สุด เนื่องจากเป็นแผงวงจรหลักของคอมพิวเตอร์ ที่รองรับการติดตั้งฮาร์ดแวร์ต่าง ๆ เพื่อให้ทุกอุปกรณ์สามารถเชื่อมโยงหากันได้ จนกลายมาเป็นระบบฮาร์ดแวร์คอมพิวเตอร์อย่างสมบุรณ์

การเลือกซื้อเมนบอร์ดที่ดี จึงไม่ใช่แค่การมองหาดีไซน์ที่สวยงาม แต่ต้องคำนึงถึงความเข้ากันได้กับ CPU (Socket), ขนาดของเคส และรองรับอุปกรณ์เสริมอย่าง RAM, SSD ได้เท่าไหร่ รวมถึงมีคุณภาพของภาคจ่ายไฟ (VRM) และพอร์ตเชื่อมต่อ (I/O) ที่เพียงพอ เพื่อรองรับการอัปเกรดในอนาคตไว้ด้วย

สำหรับมือใหม่ ที่กำลังเตรียมตัวประกอบคอมพิวเตอร์ หรือจัดสเปคคอมด้วยตัวเอง ผมหวังว่าบทความนี้จะช่วยให้คุณเข้าใจการทำงานของ Motherboard ได้มากขึ้น สามารถเลือกซื้อเมนบอร์ดที่คุ้มค่าต่อราคา และตอบโจทย์การทำงานมากที่สุดครับ

Facebook Inbox : https://goo.gl/9wo8oL
Hotline : 063-819-7299
โทร : 02-713-2261
Line@ : @addinonline
Email : [email protected]

ผู้เขียน

Kittipong-J.

หลงไหลในโลก IT เป็นคนไม่เก่งแต่ชอบที่จะลอง และมองหาความรู้จากสิ่งรอบตัว

[email protected]